Telefon i codzienność · około 3 minut czytania
Tematy: BezpieczeństwoNastolatkiSocial media
Na grupie pojawia się przerobione zdjęcie koleżanki. Ktoś dopisuje komentarz, inni reagują śmiechem. Gdy dziewczyna prosi o usunięcie, słyszy: „Przecież to tylko żart”. Po chwili obraz trafia do kolejnej rozmowy.
O znaczeniu sytuacji nie rozstrzyga samo zapewnienie autora o dobrych intencjach. Jeśli ktoś jest upokarzany, zastraszany lub staje się celem grupy, potrzebuje wsparcia. Polecenie „po prostu nie patrz” nie zatrzymuje rozpowszechniania materiału.
Cyberprzemoc nie sprowadza się do ostrego komentarza
Może obejmować nękanie wiadomościami, groźby, podszywanie się, publikowanie krępujących materiałów i celowe upokarzanie. Powtarzalność oraz przewaga grupy mogą utrudniać obronę. Także pojedyncza publikacja może wyrządzić poważną krzywdę, zwłaszcza gdy jest dalej udostępniana.
Nie każda sprzeczka jest tym samym co uporczywe prześladowanie. Nie trzeba jednak czekać na kolejne zdarzenia ani rozstrzygnięcie terminologii, żeby zareagować na widoczną krzywdę. Materiały NASK zwracają uwagę zarówno na formy internetowej agresji, jak i rolę świadków. [1]
Świadek też może pomóc
Nieprzesyłanie materiału dalej ma znaczenie. Podobnie jak prywatna wiadomość do osoby atakowanej: „Widziałem to. Nie zgadzam się z tym. Mogę pójść z tobą po pomoc”. Wsparcie nie wymaga publicznej kłótni z całą grupą, jeśli mogłaby zwiększyć zagrożenie.
Reakcja śmiechem „żeby się nie wychylać” nadal może zostać odebrana jako poparcie. Warto rozmawiać z młodymi ludźmi o tym, że nie trzeba być autorem wpisu, aby wpływać na jego dalsze życie.
Najpierw wsparcie i bezpieczeństwo
Gdy dziecko pokazuje krzywdzącą wiadomość, zacznij od wysłuchania. „Dziękuję, że mi powiedziałeś” otwiera inną rozmowę niż „po co tam wchodziłeś?”. Nie obiecuj pełnej tajemnicy, jeśli ochrona dziecka może wymagać włączenia innych osób. Wyjaśniaj, co zamierzasz zrobić.
Zachowaj informacje potrzebne do zgłoszenia: adres wpisu, nazwę konta, datę i zrzuty obraźliwych wiadomości. Nie rozpowszechniaj ich poza osobami pomagającymi w sprawie. NASK i Ministerstwo Cyfryzacji zalecają dokumentowanie zdarzeń oraz zgłaszanie szkodliwych treści administratorom. [2]
Jeżeli sprawa dotyczy seksualnych materiałów z udziałem dziecka, nie pobieraj ich, nie rób kopii ani nie rozsyłaj jako dowodu. Zapisz adres i dane pozwalające odnaleźć treść, a sposób zabezpieczenia ustal z policją. Nielegalne treści można zgłaszać również do Dyżurnet.pl. [4]
Gdzie szukać pomocy?
Zgłoś treść w serwisie. Jeśli sprawa dotyczy rówieśników szkolnych, skontaktuj się z wychowawcą, pedagogiem lub psychologiem szkolnym i ustalcie dalsze działania. Groźby, szantaż i inne poważne sytuacje mogą wymagać kontaktu z policją. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112.
Dzieci i młodzież mogą bezpłatnie, przez całą dobę porozmawiać pod numerem 116 111. Dostępny jest także kontakt przez 116111.pl. [3]
Cyberprzemoc może dotyczyć również dorosłych. Jej rozwiązaniem nie jest samo ograniczenie czasu ekranowego osoby atakowanej. Odpowiedzialność za krzywdzące zachowanie spoczywa na osobie, która je podejmuje, a pomoc nie powinna zależeć od tego, czy poszkodowany umie się skutecznie bronić.
Pytanie do zastanowienia: Gdyby ktoś z Twojego otoczenia pokazał Ci krzywdzącą wiadomość, czy wiedziałby, że potraktujesz ją poważnie?
W sytuacji cyberprzemocy najważniejsze są bezpieczeństwo i pomoc. Mapa Smartfonowych Nawyków nie służy do zgłaszania przemocy ani do interwencji.
Czytaj także: Obok nas, w swoim internecie. Co wiemy o cyfrowym świecie nastolatka?.
Czytaj także: Nie tylko „odłóż telefon”. Czego warto uczyć dzieci o sieci.
Źródła
[1] NASK/OSE (2025), „O cyberprzemocy i hejcie w sieci”. Materiał edukacyjny dla rodziców i nauczycieli, nie badanie przyczynowe. Przejdź do źródła.
[2] Ministerstwo Cyfryzacji i NASK, „Zgłaszaj dowody cyberprzemocy”. Wykorzystano zalecenia dokumentowania zdarzeń i zgłaszania treści, bez przenoszenia dawnych informacji prawnych. Przejdź do źródła.
[3] Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, informacje o 116 111. Dostępność wsparcia sprawdzono 23 października 2026 r. Przejdź do źródła.
[4] eSafety Commissioner, „How to collect evidence” oraz Dyżurnet.pl, instrukcja zgłaszania. Zalecenia bezpieczeństwa dotyczące dokumentowania zdarzeń bez kopiowania seksualnych materiałów z udziałem dzieci; nie jest to wykładnia polskiego prawa. Przejdź do źródła.