Telefon i codzienność · około 3 minut czytania
Tematy: BezpieczeństwoUwaga i codzienne nawyki
Telefon sygnalizuje wiadomość. Jedziesz znajomą trasą, samochody przed Tobą poruszają się spokojnie. Chcesz tylko zobaczyć, kto napisał. Odpowiedź ma zająć chwilę. W tym samym czasie ktoś przed Tobą zaczyna hamować.
Ta sytuacja różni się od przedłużonego przewijania na kanapie. Podczas jazdy od podziału uwagi zależy bezpieczeństwo Twoje i innych osób. Tutaj nie wystarczy stwierdzenie, że każdy korzysta z telefonu po swojemu.
Telefon zajmuje więcej niż jedną rękę
Czytanie wiadomości odrywa wzrok od drogi. Pisanie angażuje rękę. Rozumienie treści i układanie odpowiedzi zajmuje uwagę, która jest potrzebna do oceny sytuacji wokół samochodu. Te rodzaje rozproszenia mogą występować jednocześnie.
WHO wskazuje, że używanie telefonu podczas jazdy spowalnia reakcje i utrudnia m.in. utrzymywanie pasa oraz właściwego odstępu. W zestawieniu dotyczącym bezpieczeństwa ruchu drogowego organizacja podaje około czterokrotnie większe ryzyko wypadku u kierowców używających telefonu niż u tych, którzy go nie używają. [1]
To ogólne oszacowanie, nie dokładny przelicznik dla każdego spojrzenia, kierowcy i rodzaju aplikacji. Nie znaczy też, że wszystkie czynności w telefonie mają takie samo ryzyko. Wniosek pozostaje jednoznaczny: używanie urządzenia podczas prowadzenia może istotnie utrudniać bezpieczną jazdę.
„To tylko dwie sekundy”
Przy prędkości 50 km/h samochód pokonuje około 28 metrów w dwie sekundy. To zwykłe przeliczenie drogi, a nie wynik badania o czasie reakcji. Pokazuje jednak, dlaczego krótka chwila na ekranie nie jest chwilą, w której otoczenie przestaje się zmieniać.
Nie trzeba jechać szybko ani nie znać trasy, żeby potrzebować uwagi. Znajoma ulica nadal może oznaczać nagłe hamowanie, zmianę sygnalizacji lub pojawienie się pieszego. Własna pewność nie zastępuje obserwowania drogi.
Uchwyt nie usuwa całego rozproszenia
Telefon może pomagać w nawigacji. Co innego słuchać wcześniej ustawionych wskazówek, a co innego podczas jazdy wpisywać adres, szukać parkingu lub czytać opis miejsca. Urządzenie w uchwycie nadal może odciągać wzrok i uwagę.
Podobnie rozmowa bez trzymania telefonu nie staje się automatycznie obojętna dla prowadzenia. WHO zwraca uwagę także na rozproszenie poznawcze podczas rozmów przez zestaw głośnomówiący. [2] Wolne ręce nie oznaczają pełnej uwagi na drodze.
Ważna sprawa może poczekać do bezpiecznego postoju
Trasę i potrzebne ustawienia przygotuj przed ruszeniem. Jeśli musisz obsłużyć urządzenie, najpierw zatrzymaj się bezpiecznie w miejscu, w którym postój jest dozwolony. Nie traktuj krótkiego zatrzymania w ruchu jako okazji do odpisywania.
Pasażer może pomóc w obsłudze nawigacji. Osoba czekająca na odpowiedź może usłyszeć przed wyjazdem, że odezwiesz się po dojechaniu. To także kwestia wzajemnych oczekiwań: nie naciskaj na odpisywanie kogoś, o kim wiesz, że prowadzi.
Nawyk sięgania po telefon warto zauważyć. W samochodzie pierwszym krokiem jest jednak zapewnienie bezpieczeństwa, a dopiero po podróży refleksja nad tym, co skłaniało Cię do sprawdzania.
Pytanie do zastanowienia: Czy osoby, które do Ciebie piszą, wiedzą, że podczas prowadzenia nie oczekujesz od siebie natychmiastowej odpowiedzi?
Po zakończeniu podróży możesz przyjrzeć się swoim odruchom w bezpłatnej Mapie Smartfonowych Nawyków. Wypełniaj ją wyłącznie wtedy, gdy nie prowadzisz i możesz bezpiecznie poświęcić jej uwagę.
Czytaj także: Po co znowu otwierasz telefon? O odruchu, który łatwo przeoczyć.
Czytaj także: Praca się skończyła. Dlaczego nadal sprawdzasz służbowy telefon?.
Źródła
[1] WHO, „Road traffic injuries”, aktualizacja 20 lipca 2026 r., część o rozproszeniu uwagi kierowców. Ogólne oszacowanie ryzyka nie jest prognozą dla konkretnej osoby. Przejdź do źródła.
[2] WHO (2011), „Mobile phone use: a growing problem of driver distraction”. Raport wyjaśnia m.in. rozproszenie poznawcze podczas rozmów. Przejdź do źródła.